miroslawice„Kapliczki i krzyże przydrożne jako element identyfikacji społecznej i kulturowej na Pomorzu Zachodnim. Tradycje regionu”

Jest to projekt realizowany przez Biuro Dokumentacji Zabytków – instytucję kultury Samorządu Województwa Zachodniopomorskiego, w ramach Programu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego Dziedzictwo kulturowe priorytet Kultura ludowa – wniosek nr 57271/14/A1

1.zadanie dofinansowano

 

Projekt dotyczy wyjątkowego elementu dziedzictwa kulturowego Pomorza Zachodniego jakim od 1945 roku są krzyże przydrożne i kapliczki, będące autentycznym przejawem ludowej religijności, a na obszarze Pomorza Zachodniego były i są elementem budowania tożsamości narodowej po 1945 roku, a na obszarze obecnego powiatu wałeckiego także wcześniej (najstarsze obiekty maja metrykę z połowy XIX wieku ).

Realizacja projektu obejmuje prace badawcze i dokumentacyjne na terenie powiatów: wałeckiego, gryfickiego i drawskiego, czego efektem będą specjalistyczne dokumentacje konserwatorskie. Baza danych zostanie także umieszczona na stronach www BDZ (informacje dotyczyć będą np. rodzaju kapliczki, lokalizacji, datowania itp., serwisu fotograficznego). Podczas prac terenowych prowadzonych przez BDZ – a dotyczących np. wizji lokalnych przy obiektach zabytkowych, monitoringu kolejnych etapów realizacji Programu Opieki nad Zabytkami dla Województwa Zachodniopomorskiego; opinii konserwatorskich – dokumentujemy także te mniejsze obiekty, jakimi są kapliczki i krzyże przydrożne. Dotychczas nasza baza zawiera ok. 800 elementów. Możemy śmiało powiedzieć, że nie ma miejscowości bez krzyża (wiejskiego czy misyjnego), a w większości są także kapliczki. Różnorodność form jest bardzo charakterystyczna dla zachodniopomorskiego: od kapliczek kłodowych, przez przekształcone upamiętnienia poświęcone ofiarom poległym w i wojnie światowej, aż po nowe realizacje (np. kapliczka brogowa w Siemidarżnie gm. Trzebiatów). Dzięki pogłębionym wywiadom etnograficznym uzyskaliśmy ważne informacje dotyczące motywacji, lokalizacji, fundatorów.

Nasz projekt zawiera także cykl 10 prelekcji przeznaczonych dla wszystkich odbiorców – od dzieci szkolnych aż po słuchaczy Uniwersytetu III Wieku i pensjonariuszy Domów Pomocy Społecznej (Wałcz gm. loco, Jaromin gm. Trzebiatów). Taką formuła to kontynuacja wcześniej przyjętych założeń, aby nie wykluczać żadnej grupy społecznej z udziału w projekcie. Spotkania z pensjonariuszami domów pomocy społecznej uczą pokory i na właściwym poziomie „ustawiają” każdego prelegenta-specjalistę.
Dla dzieci prowadzimy rodzaj warsztatów z kartami pracy, gliną – czyli zajęcia plastyczne, konkursy np. zaprojektuj kapliczkę, dokończ rysunek (parafia Rudki, wieś Golce gm. Wałcz). Opracowujemy wystawy (dla pow. gryfickiego, wałeckiego i drawskiego) prezentowane podczas zajęć czy sesji (np. w Trzebiatowie 20 listopada 2015 r.).
Generalną zasadą przyjętą przez nas jest zainteresowanie mieszkańców swoim najbliższym otoczeniem, uwrażliwienie na jego wartość, docenienie tych elementów krajobrazu kulturowego, którego twórcami są poprzednie pokolenia, w tym także te po 1945 roku. Udział we wszystkich wydarzeniach jest bezpłatny, nasi partnerzy mają także wpływ na ustalenie terminów i miejsc spotkań i prelekcji. Z perspektywy ostatnich lat pracy musimy podkreślić, że odzew np. szkół jest coraz szerszy.

tekst: M. W. Witek

 Audycja radiowa:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Projekt i wdrożenie EPProjects Poland