koronka01Autentyczna XIX wieczna koronka z Alençon we Francji – dar kolekcjonera – członka Stowarzyszenia Młynarzy Departamentu Sarthe – Pana Jeana Pinchon’a, za pośrednictwem Biura Dokumentacji Zabytków w Szczecinie została w dniu 04.12.2013 r. uroczyście przekazana Muzeum Narodowemu w Szczecinie.
Koronka igłowa wykonana z lnianej, białej nici, zdobiona motywami kwiatowymi to dzieło sztuki należące do słynnych koronek z Alençon, które kilka lat temu zostały wpisane na listę światowego niematerialnego dziedzictwa kulturowego UNESCO.


Początki wyrobu koronek sięgają XVI w. W 1665 r. dzięki przywilejowi nadanemu przez Colberta powstały pierwsze w tym regionie Francji królewskie manufaktury koronek imitujących wyroby weneckie. W XVII i XVIII w. kunsztowne wyroby przeznaczone były gównie na potrzeby dworów królewskich i arystokratycznych. Od pocz. XX w. wraz z rozwojem maszynowej produkcji nastąpił schyłek koronczarskiego rękodzieła.
Istnieją dwa rodzaje ręcznego wyrobu koronek: koronka klockowa i koronka igłowa, przy czym ta ostatnia jest mniej rozpowszechniona, wykonywana przez osnuwanie nici jedną igłą na kawałku tkaniny, którą usuwa się po wykonaniu wzoru. Haft alensoński to kwintesencja tej techniki. Ażurowa plecionka z nici lnianych (obecnie używa się nici z bawełny egipskiej) złożona jest z bardzo drobnych splecionych igłą oczek. Złożona technika nie pozwala na wykonanie tego typu koronki metodą klockową czy maszynową. Utkanie igłą haftu o misternej i delikatnej sieci oczek wymaga precyzji i czasu; na wykonanie 1 cm2 koronki potrzeba aż 7 godzin pracy a wykonanie tej koronki o długości ok 1 m zajęło koronkarce ok. 1,5 roku. W pierwszym etapie powstaje szkic rysunkowy na pergaminie, nakłuwany punktowo specjalną igłą, następnie koronkarka wyszywa na nim siatkę oczek jako tło dla kolejno powstających motywów dekoracyjnych z końcowym efektem reliefu. Po odjęciu pergaminowego szablonu ostatnią czynnością jest polerowanie matowych partii koronki z pomocą szczypiec homara.
Aby ocalić tradycję wyrobu koronek ręcznych, od 1976 r. działa w Alençon, pod patronatem francuskiego Ministerstwa Kultury, Pracownia Konserwacji haftu alensońskiego skupiająca obecnie 10 wykwalifikowanych koronkarek, odtwarzających historyczne wzory i przekazujących tajniki haftu uczniom. Całkowite opanowanie techniki alensońskiej wymaga od 7 do 10 lat nauki, opiera się wyłącznie na ustnym przekazie i doskonaleniu praktyki rękodzielniczej. W muzeum des Beaux-Arts et de la Dentelle w Alençon znajduje się największa na świecie kolekcja koronek igłowych. Zbiór ponad 1200 koronek obejmuje obiekty od XVI w. do współczesności.

tekst: Kmila Wójcik

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Projekt i wdrożenie EPProjects Poland