miniaturka

W dzisiejszym wpisie prezentujemy Państwu model cyfrowy 3D ryglowego kościoła w Dzisnej (gm. Przybiernów). Świątynia, datowana na koniec XVI w., jest jedną z pereł architektury sakralnej Pomorza Zachodniego. Tym razem, opracowując inwentaryzację cyfrową obiektu, wyjątkowo wykonano także panoramiczne zdjęcia wnętrza, ze względu na zachowane cenne XVII – wieczne wyposażenie.

Zapraszamy do wirtualnego zwiedzania!

Opracowanie inwentaryzacji cyfrowej obiektu: arch. Krzysztof Tymbarski, adiunkt BDZ, maj 2020

 

DZISNA
KOŚCIÓŁ filialny p.w. Św. Stanisława BM
nr rejestru zabytków: 1269/1954 rok

Kościół w Dzisnej położony jest w centralnej części wsi, pośrodku wytyczonego w średniowieczu nawsia. Działka przykościelna wydzielona jest niskim kamiennym murem z bramką.

Wybudowany został w końcu XVI w. (nieistniejące już dziś witraże herbowe z okien świątyni zawierały datę 1591 rok). Fundatorami i patronami świątyni ewangelickiej byli ówcześni właściciele wsi – rodzina Köllerów. Unikatowe malowidła stropu oraz bogate nowożytne wyposażenie wnętrza, powstawało etapami na przestrzeni XVII w.

Po 1920 roku świątynia, pozbawiona opiekunów szlacheckich, zaczęła podupadać. Zagrożona rozbiórką ocalała dzięki staraniom konserwatorów zabytków ówczesnej pruskiej prowincji Pomorze, którzy doprowadzili do renowacji obiektu w 1928 roku. Po II wojnie światowej, kościół niszczał, przejściowo użytkowany jako owczarnia i magazyn, częściowo rozgrabiony, groził zawaleniem. Po przejęciu świątyni przez diecezję szczecińsko - kamieńską, przeprowadzono remont kapitalny obiektu w l. 1978 – 1981. Dobudowano wówczas wieżę (wg źródeł kościół miał wieżę, o której wiemy tylko, że była remontowana w XVIII w.), wykonano także prace konserwatorskie przy zabytkowym wyposażeniu.  W 1981 roku kościół został poświęcony jako filia parafii Trzechel. Kolejne prace budowlane i renowatorskie miały miejsce w l. 1993 – 1995 i pocz. XXI w. 

Świątynia ryglowa, założona na prostokątnym obrysie, od wschodu zamknięta jest trójbocznie. Zwartą bryłę przekrywa dach dwuspadowy o trójbocznym załamaniu połaci nad częścią wschodnią. Po stronie zachodniej niska wieża, konstrukcji szkieletowej (z zewnętrznym odeskowaniem), zwieńczona jest dachem namiotowym, akcentowanym wysmukłą szpicą. 

Elewacje artykułowane są słupami o rozrzedzonym rozstawie, spiętymi dwoma poziomami rygli (w  prostej ścianie zamknięcia wschodniego – trzema) oraz symetrycznie wkomponowanymi zastrzałami. W  ścianach długich są one zamontowane w połowie wysokości słupów, w części prezbiterialnej biegną na całej wysokości ścian, od podwaliny do oczepu. Pierwotnym wypełnieniem fach były strychuły, obecnie jest to cegła ceramiczna. Asymetrycznie rozmieszczone niewielkie okna mają współczesne stolarki o wielokwaterowych podziałach.

Wnętrze salowe, kameralne, z odkrytą (nieotynkowaną) konstrukcją ryglową ścian, przekrywa imponujący strop belkowy, tworzący wraz z więźbą jeden spójny ustrój ciesielski, dodatkowo stężony masywnymi belkami poprzecznymi, wpuszczonymi w przeciwległe słupy ścian długich. Około roku 1600 otrzymał on polichromię ornamentalną symbolizującą „niebiańską altanę”. Górne partie ścian przesłonięte są ukośnie ustawionymi deskami tworzącymi rodzaj wysokiej fasety, na której w 1673 r. malarz Michael Wurm przedstawił sceny biblijne. Na ścianie południowej znajdują się przedstawienia: Stworzenie Świata, Stworzenie Ewy, Grzech Pierworodny, Wygnanie z Raju oraz Narodzenie Jezusa. Po stronie północnej  kolejne sceny Dzieła Odkupienia: Ukrzyżowanie, Zmartwychwstanie, Wniebowstąpienie oraz Sąd Ostateczny.  Cenne XVII-wieczne wyposażenie sakralne świątyni w Dzisnej tworzą: ołtarz główny z 1650 roku (ze współczesną kopią obrazu głównego Zdjęcie z Krzyża), późnorenesansowa ambona, epitafium ze sceną Ukrzyżowania. Empora muzyczna zawiera malowane płyciny z postaciami 12 apostołów, zachowane są też ławy kolatorów z ozdobnymi zapleckami.

Kościół w Dzisnej to jeden z najcenniejszych zabytków ryglowych w Polsce. Oprócz wczesnego datowania, o jego szczególnej wartości stanowi – najstarszy zachowany na naszym terenie - polichromowany strop – dzieło jednostkowe, nie mające analogii na terenie województwa zachodniopomorskiego.

 

 

 

POLECAMY!

 

LABORATORIUM DZIEDZICTWA

IWIĘCINO - WIRTUALNY SPACER

 

Słowino 75 76   okno podw chałupa   MKiDN 2018 A min

 MAPA KAPLICZEK

I KRZYŻY PRZYDROŻNYCH

mapka

PROGRAM ZDD 2019

zdd 2020

plakat 2019

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Projekt i wdrożenie EPProjects Poland